strona domowa
strona domowa

ZARYS HISTORII PRUCHNIKA

Pruchnik (łacińska wersja Prochnicensis) jako nazwa miejscowości pojawia się po raz pierwszy w dokumentach z lat 1337-1399 jako Prochnig lub Prochnik. Założycielem był Kostko „Słoneczkowic” herbu „Korczak”. W 1436 roku synowie Kostka - Piotr, Aleksander i Jan Rozborscy, przenoszą siedzibę rodu z Rozborza do Pruchnika, osiedlają się na zamku przyjmując nazwisko Pruchniccy oraz herb „Korczak” jako godło miasta. Nowa siedziba pozostała w ich rękach około100 lat. Położenie Pruchnika na ważnych szlakach - tranzytowym wschód – zachód oraz prowadzącym do Dubiecka, utrwala jego pozycję jako ośrodka rzemieślniczo – handlowego.

Handel skupiał się głównie na rynku, gdzie w każdy czwartek odbywały się targi. Słynne doroczne jarmarki organizowane w styczniu i w lipcu cieszyły się dużym zainteresowaniem kupców i okolicznych mieszkańców. Miasteczko często padało ofiarą licznych napadów i najazdów. Zniszczone przez najazd Wołochów w 1498 roku szybko się odbudowało. W połowie XVI wieku Pruchnik zmieniał właścicieli i przeszedł drogą posagu w ręce Jana Odrowąża Pieniążka, następnie rodziny Morskich, Dzieduszyńskich i Szymborków. Wiek XVII był okresem wielu nieszczęść, jakie spadły na ziemie polskie, nie omijając Pruchnika. W roku 1623 miasto po raz drugi zostało zniszczone, tym razem przez Tatarów. Na początku XVIII wieku szereg pożarów zniszczyło jego zabudowę. Po pierwszym rozbiorze Polski nastąpiła zmiana przebiegu szlaków handlowych, w wyniku czego miasteczko stało się ośrodkiem o znaczeniu lokalnym. W wyniku reformy administracyjnej i tworzenia gmin zbiorowych w dniu 1 sierpnia 1934 roku Pruchnik utracił prawa miejskie.
Efektem długoletnich starań miejscowych władz z dniem 1 stycznia 2011 roku odzyskuje prawa miejskie – przyjmuje na patrona miasta i gminy znakomitą postać duchowną w osobie Błogosławionego ks. B. Markiewicza (1842-1912).

Z okresu XIX wieku do dnia dzisiejszego w Pruchniku zachował się średniowieczny układ urbanistyczny. W rynku znajdują się domy jak z bajki z charakterystycznymi gankami, otoczonymi balustradami oraz podcieniami o konstrukcji słupowej. Przywiązanie pruchniczan do historii i tradycji odbija się nie tylko w architekturze. Mieszkańcy pieczołowicie pielęgnują stare obrzędy i zwyczaje np. rok rocznie odbywa się "Sąd nad Judaszem". Przy Grobie Pańskim Wartę Honorową w okresie od Wielkiego Piątku do Wielkanocy pełni Straż im. Jana Kilińskiego w kontuszach i rogatywkach z czasów insurekcji kościuszkowskiej. Działa tutaj również Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Pruchnickiej, które jest wydawca kwartalnika regionalnego „Ziemia Pruchnicka”. Miasteczko jest znaczącym ośrodkiem oświaty, kultury i sportu.

  Wejscia: 7434